Na ostatnim w tym roku spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Książki rozmawialiśmy o książce „Klasztor. Żałoba” Eduardo Halfona – zbiorze dwóch powiązanych ze sobą nowel, w których autor i zarazem narrator konfrontuje się z pamięcią, tożsamością oraz dziedzictwem żydowskiej diaspory. Uczestnicy zgodzili się, że lektura wzbudza wiele emocji i skłania do refleksji nad relacją jednostki z historią. Zwrócono uwagę, że narrator nie odnajduje się ani w izraelskiej rzeczywistości, ani w jednoznacznych definicjach „żydowskości”. Podkreślono, iż Halfon pokazuje, że tożsamość jest procesem, a nie kategorią stałą, a w świecie przedstawionym istotną rolę odgrywają milczenie i rodzinne niedopowiedzenia. Zauważono również, że pamięć o traumie Holokaustu oddziałuje nawet na tych, którzy jej bezpośrednio nie doświadczyli. W dyskusji pojawiła się refleksja, że stereotypy – także te dotyczące Żydów – są uproszczeniem i nigdy w pełni nie oddają rzeczywistości. Według klubowiczów naród żydowski bywa postrzegany jako „zamknięty w sobie”, jednak takie opinie rzadko uwzględniają złożony kontekst historyczny. Książkę oceniono bardzo wysoko. Narrację określono jako oszczędną, przyjemną w odbiorze i emocjonalnie poruszającą. Szczególne znaczenie przypisano motywowi poszukiwania własnej tożsamości – to właśnie temu tematowi poświęcono sporą część rozmowy. Podkreślono, że lektura skłania do zadawania trudnych pytań: Kim jestem? Skąd pochodzę? Co mnie określa? „Klasztor. Żałoba” to książka niejednoznaczna, refleksyjna i prowokująca do myślenia. Halfon pokazuje, że odpowiedzi na pytania o tożsamość rzadko są proste, a przeszłość – zwłaszcza naznaczona przemocą i wygnaniem – może kształtować życie kolejnych pokoleń. Spotkanie zakończyło się wspólną refleksją, że literatura taka jak ta pomaga zrozumieć siebie i innych, nawet jeśli nie udziela jednoznacznych odpowiedzi.
moderator Marcin Warmke
